BERLIN – Glavne nagrade 73. Berlinalea pripale su francuskim filmašima. Najboljim redateljem proglašen je 74-godišnji Philippe Garrel za hibridnu dokumentarno-fiktivnu obiteljsku dramu »Velika kočija« o patrijarhu koji predaje uzde svog dugogodišnjeg kazališta lutaka u kojoj glumi njegovo troje djece, dok je Zlatni medvjed za najbolji film pripao dokumentarcu »Na Adamantu« u režiji 72-godišnjeg Nicolasa Philiberta.

Ovaj cinéma vérité dokumentarac intiman je, emotivan i humani prikaz centra za mentalno oboljele smješten na rijeci Seini u srcu Pariza, u kojem se ispreliću kreativnost, umjetnost sa zdravim razumom i ludilom bez etiketiranja i stigmatiziranja onih koji su u »suprotnom« mentalnom spektru.

Rodno neutralne nagrade

Berlinale je i kao prvi filmski festival uveo i rodno neutralne glumačke nagrade, a nekoliko ovogodišnjih laureata jasno pokazuje podršku društvenom osvještavanju o seksualnoj orijentaciji i rodnom identitetu. Tako je austrijska trans glumica Thea Ehre osvojila Srebrnog medvjeda za najbolju sporednu ulogu u transrodnoj kriminalističkoj romansi »Do kraja noći« u režiji Christopha Hochhäuslera, dok je u programu Encounters koji promovira alternativne autorske vizije i eksperimentalni film Specijalna nagrada žirija pripala angažiranom biografskom dokumentarcu »Orlando, moja politička biografija« inspiriranim književnim klasikom Virginije Woolf »Orlando: Biografija« iz 1928. godine, koji potpisuje španjolski nebinarni trans pisac i redatelj Paul B. Preciado. Nagradu je ex aequo podijelio sa španjolskim kolegom Loisom Patinom koji potpisuje spiritualnu dramu »Samsara« smještenu u Laos i Zanzibar. Najboljom glumicom proglašena je osmogodišnja Sofia Otero za ulogu u španjolskoj drami »20.000 vrsta pčela« o djevojčici koja prolazi rodnu transformaciju i suočava se s nerazumijevanjem okoline. Sofia Otero ostat će upisana i kao najmlađa dobitnica Srebrnog medvjeda za glavnu ulogu u povijesti Berlinalea.

Nagrađeni njemački filmovi

Žiri kojim je predsjedala (biseksualna) holivudska zvijezda Kristen Stewart čak je tri nagrade dodijelio njemačkim filmovima. Uz već spomenutu nagradu za sporednu ulogu (Thea Ehre u njemačkoj drami »Do kraja noći«) Velika nagrada žirija pripala je tragikomičnoj drami o četiri prijatelja u kući koju okružuje šumski požar »Crveno nebo« (»Afire«) u režiji njemačkog miljenika Christiana Petzolda, dok je Srebrni medvjed za najbolji scenarij završio u rukama Angele Schanelec za dramu »Glazba«, gotovo potpuno ogoljenu od dijaloga, inspiranu mitom o Edipu. Nagradu žirija dobio je portugalski filmaš Joao Canijo za portugalsko-francusku dramu »Loš život« o sukobu između pet žena koje vode stari hotel, a zanimljivo je da je u programu Encounters prikazana drama istog autora »Živjeti loše«, koja iz zrcalne perspektive prikazuje istu priču.

Politička dimenzija

I ovogodišnje izdanje Međunarodnog filmskog festivala u Berlinu pokazalo je da su društveni aktivizam, ljudska prava i osobne slobode duboko ukorijenjeni u njegove temelje i ta programska konstanta političke dimenzije prije svega (i dalje) izdvaja Berlinale među najvećim svjetskim filmskim festivalima, uključujući i glavne »konkurente« Cannes i Veneciju. Na svečanom otvaranju 73. izdanja Berlinalea videoporukom se javio ukrajinski predsjednik Volodomir Zelenski, na godišnjicu početka ruske invazije na crvenom je tepihu velika grupa žena mahala žuto-plavim zastavama u znak podrške Ukrajincima, a tijekom deset dana festivala održani su i prosvjedi protiv iranskog režima koji utamničuje (i) svoje filmaše, kao i podrška stradalima u katastrofalnim potresima u Turskoj i Siriji.