BERLIN  Berlinski filmski festival, 64. po redu, otvoren je sinoć projekcijom novog filma Wesa Andersona »The Grand Budapest Hotel«, američkog redatelja koji je dosad dvaput sudjelovao u festivalskoj konkurenciji. Autorski šminker Anderson obožava luksuz. Sjetimo se raskošnog zdanja »Obitelji čudaka« na adresi newyorškog Upper East Sidea, te imaginarnog pariškog »Hotela Chevalier« iz Andersonova istoimenog kraktog filma u kojem Natalie Portman paradira u Vuittonovim čizmama. I šareni vlak iz filma »Darjeeling Ltd« čiji se kolonijalni chic doima poput egzotične reportaže iz Voguea, svojevrsni je hotel na kotačima.

  U naslovu Andesonova filma »The Grand Budapest Hotel« kojim je inauguriran 64. po redu Berlinale, krije se imaginarni luksuzni hotel u Alpama, jedno od onih tipičnih k.u.k. zdanja s roza fasadom nalik torti od marcipana. Smješten je u imaginarnoj Zubrowki, a mogao je biti bilo gdje, u Bad Gasteinu ili Sankt Moritzu. Ono što je u »Darjeeling Ltd« bio Indijac Waris Ahluwalia, koji doduše nestaje iz kadra brže no što je ušao, to je u »Grand Budapest Hotelu« mladi afganistanski imigrant Zero Mustafa s uniformom portira, inače pomoćnik recepcionera Gustavea H koji obožava parfem »L’Air du Panache« (Ralph Fiennes).

   Najprije zabava

Uz već standardnu postavu Andersonovih glumaca fetiša (Bill Murray, Owen Wilson, Adrien Brody, Jason Schwartzman), Fiennes je njegova nova glumačka akvizicija, kao i Saoirse Ronan u ulozi slastičarke, plus dvije francuske akvizicije – Lea Seydoux kao sobarica i Mathieu Amalric kao batler. Iako odjavna špica navodi da je film nadahnut djelima Stefana Zweiga, lik pandura Edwarda Nortona doima se poput Krleže na kokainu. A autorove shabby-chic diorame sada zamjenjuje imperijalni grandeur Europe između dva rata, koji inkarnira stara grofica Madame D (još jedna sumanuta transformacija Tilde Swinton), premda autor i dalje preferira articijelnost filmskog kadra, transformirajući ga u oživjelu lutkinu kuću.

  Dokumentarac o muzeju

Za razliku od Andersona koji povijest tretira poput stripa, izvrsni dokumentarac Johannesa Holzhausena »Das grosse Museum« (Veliki muzej) prikazan u paralelnom programu »Forum«, arhivirao je i prezentirao tu istu prošlost u dvoranama jednog muzeja, konkretnije, bečkog Kunsthistorisches Museuma. Za razliku od muzejskih dokumentaraca iz produkcije Discovery Channela i sličnih TV kuća koji se često ukazuju na našim malim ekranima po izboru Džele Hadžiselimovića, Holzhausenov dokumentarac ne svodi se na još jednu didaktičnu lekciju, već ga je transformirao u sarkastičnu kroniku o jednoj etabliranoj instituciji koja se oslanja na slavnu tradiciju austrijskih dokumentarista, od Farockog pa nadalje, s povremenim uzletima u zonu Seidlove groteske.

  Iako se na sastancima osoblja hladno raspravlja o temema poput kuratorstva, istraživanja, komuniciranja i budžetiranja u eri krize, autor je više fokusiran na njegove goruće probleme, koji uključuju hvatanje moljaca i probleme s viškom eksponata, pa će snimku posjeta austrijskog predsjednika koji reže vrpcu na otvaranju obnovljene muzejske dvorane ironično zamijeniti prizorom odbačenih mramornih bista koje u podrumu spavaju na svojim mekanim jastucima poput nekih zaboravljenih mumija.